🕰️ Tło historyczne
-
21–23 lipca 1944 roku po sforsowaniu rzeki Bug główne siły I Armii Wojska Polskiego, współpracując z Armią Czerwoną, zdobyły Dubienkę
-
2 dywizja piechoty im. J. H. Dąbrowskiego wkroczyła do miasteczka dwa dni później
Ponadczasowy symbol
-
Pomnik stanął w 1974 roku, w 30. rocznicę wyzwolenia Dubienki. Na centralnym rynku na granitowym cokoleznalazł się czołg T‑34 wjeżdżony na miejsce „na własnych gąsienicach”
-
Maszyna otrzymała numer 932, co odróżnia ją od serialowego „Rudego”, noszącego numer 102
Dekoracje i dekomunizacja
-
Na tablicy pod czołgiem widniał napis informacyjny:
„1944‑1974 W lipcu 1944 r. główne siły I Armii Wojska Polskiego we współdziałaniu z wojskami radzieckimi przekroczyły Bug i rozpoczęły walki o wyzwolenie kraju.” -
W 2017 roku, w ramach ustawy dekomunizacyjnej, IPN polecił wymianę tablicy. Nowa treść: „Żołnierzom I Armii Wojska Polskiego”
-
Sam czołg pozostał pomnikiem nienaruszonym – mieszkańcy Dubienki byli do niego bardzo przywiązani
Ostatnia konserwacja
-
W 2021 roku monument został piaskowany i odmalowany (koszt około 15 tys zł). Po wyschnięciu farby przywrócono numer 932. Spór dotyczył także godła – niektóre osoby sugerowały, że mogła się tam kiedyś znajdować gwiazda zamiast orła, więc znak narodowy nie został odtworzony
Znaczenie lokalne
-
Pomnik stał się symbolicznym punktem orientacyjnym – mieszkańcy określają plac jako „Plac pod Czołgiem”
-
Starsi mieszkańcy pamiętają moment, gdy czołg wjechał do miejscowości — drżały okna, a w tym samym czasie otwarto pawilon handlowy, szkołę i ośrodek zdrowia