🕰️ Tło historyczne

  • 21–23 lipca 1944 roku po sforsowaniu rzeki Bug główne siły I Armii Wojska Polskiego, współpracując z Armią Czerwoną, zdobyły Dubienkę

  • 2 dywizja piechoty im. J. H. Dąbrowskiego wkroczyła do miasteczka dwa dni później 

Ponadczasowy symbol

  • Pomnik stanął w 1974 roku, w 30. rocznicę wyzwolenia Dubienki. Na centralnym rynku na granitowym cokoleznalazł się czołg T‑34 wjeżdżony na miejsce „na własnych gąsienicach” 

  • Maszyna otrzymała numer 932, co odróżnia ją od serialowego „Rudego”, noszącego numer 102 

Dekoracje i dekomunizacja

  • Na tablicy pod czołgiem widniał napis informacyjny:
    „1944‑1974 W lipcu 1944 r. główne siły I Armii Wojska Polskiego we współdziałaniu z wojskami radzieckimi przekroczyły Bug i rozpoczęły walki o wyzwolenie kraju.”

  • W 2017 roku, w ramach ustawy dekomunizacyjnej, IPN polecił wymianę tablicy. Nowa treść: „Żołnierzom I Armii Wojska Polskiego”

  • Sam czołg pozostał pomnikiem nienaruszonym – mieszkańcy Dubienki byli do niego bardzo przywiązani 

Ostatnia konserwacja

  • W 2021 roku monument został piaskowany i odmalowany (koszt około 15 tys zł). Po wyschnięciu farby przywrócono numer 932. Spór dotyczył także godła – niektóre osoby sugerowały, że mogła się tam kiedyś znajdować gwiazda zamiast orła, więc znak narodowy nie został odtworzony 

Znaczenie lokalne

  • Pomnik stał się symbolicznym punktem orientacyjnym – mieszkańcy określają plac jako „Plac pod Czołgiem”

  • Starsi mieszkańcy pamiętają moment, gdy czołg wjechał do miejscowości — drżały okna, a w tym samym czasie otwarto pawilon handlowy, szkołę i ośrodek zdrowia